Rzepak to jedna z najważniejszych roślin uprawnych w Polsce. Szacuje się, że w naszym kraju w 2017 roku jego uprawy zajmowały około 900 tys. ha, a w sezonie 2023 – to nawet 1,1 mln hektara. Jest on jednak narażony na różne choroby oraz szkodniki, które stają się trudniejsze w zwalczaniu. Jeśli sam zajmujesz się uprawą tego gatunku, z pewnością chciałbyś dowiedzieć się, jak skuteczniej chronić go przed potencjalnymi zagrożeniami. Opowiemy o tym w poniższym artykule. Zachęcamy do lektury!
Spis treści
Ocieplenie klimatu sprzyja szkodnikom
Wraz z ociepleniem klimatu zmieniają się warunki, w jakich muszą pracować rolnicy. Susze to nie jedyne zagrożenia, występujące w naszym kraju. Cieplejszy klimat sprzyja też lepszemu rozwojowi obecnych agrofagów oraz migracji szkodników z południa na północ. Tyczy się to np. owadów i roztoczy, żerujących na rzepaku. Dlaczego tak się dzieje?
Wzrost temperatur zachęca obce dotychczas gatunki do zasiedlania terenów dla nich wcześniej niedostępnych. Ponadto – obecne już w Polsce insekty są dłużej aktywne. Zwiększa się ich czas żerowania oraz wydają więcej potomstwa w ciągu sezonu. Co więcej, wyższe temperatury, a także – na określonych obszarach – większa wilgotność powodują wzrost ich odporności na środki ochrony roślin. Tym samym konieczne jest sięganie po skuteczniejsze preparaty.
Warto dodać, że ocieplenie klimatu sprzyja nie tylko owadom, ale i grzybom. Wynika to z faktu, że – obok suszy – niektóre tereny stają się bardziej podmokłe, co daje odpowiednie warunki do rozwoju tych organizmów. Z kolei dłuższa wegetacja roślin i ich uszkodzenia wywołane przez insekty są korzystne dla rozwoju takich infekcji.
Słodyszek rzepakowy, chowacz brukwiaczek, pryszczarek kapustnik – jakie szkodniki atakują rzepak?
W przypadku rzepaku ozimego jedno z największych zagrożeń stanowi słodyszek rzepakowy. To gatunek chrząszcza, żerującego w ostatniej dekadzie kwietnia. Chcąc dostać się do pręcików kwiatowych, rozrywa on pąki, które następnie obumierają i odpadają.
Inny niebezpieczny dla tych upraw owad to chowacz brukwiaczek. Nalatuje je on zwykle w marcu. Zagrożenie stanowią nie tylko dojrzałe chrząszcze, ale i larwy, bytujące w łodygach rzepaku, powodując ich pękanie i uszkodzenie.
Kolejny szkodnik, atakujący plantacje rzepakowe to pryszczarek kapustnik. Pojawia się on najczęściej na początku kwietnia i w maju. Jego okres żerowania może trwać nawet 12 tygodni. W tym czasie wydawane są 3-4 pokolenia. Samice składają jaja do łuszczyn (zwykle osłabionych przez chowacza podobnika), z których wykluwa się od 5 do nawet 100 larw.
Obok ww. insektów należy wymienić kilka innych gatunków owadów, atakujących rzepak. Wśród nich wyróżnia się m.in. chowacza czterozębnego i wyżej wspomnianego chowacza podobnika, również żerującego na łuszczynach.
Konsekwencje dla roślin
Insekty te mogą powodować różne rodzaje szkód. Przykładowo – chowacz brukwiaczek i czterozębny wywołują deformację i pęknięcia łodyg oraz łuszczyn. Na tych drugich natomiast żerują jeszcze chowacz podobnik i pryszczarek kapustnik, powodując szybsze osypywanie się ziaren i zmniejszenie plonu. Nieco inaczej to wygląda w przypadku słodyszka rzepakowego, który uszkadza pąki i kwiatostany, co prowadzi do zmniejszenia ilości wykształconych nasion.
Środki ochronne i zwalczanie szkodników rzepaku
Istotne jest stosowanie odpowiednich środków ochrony roślin, w tym insektycydów. W przypadku chowacza brukwiaczka opryski trzeba wykonywać w momencie, jeśli przez 3 kolejne dni na jednym żółtym naczyniu będzie występowało około 10 przedstawicieli tego gatunku. Po zastosowaniu środków chemicznych należy kontrolować dalej ilość owadów pojawiających się na plantacjach i – w razie konieczności – zabieg powtórzyć. Ze słodyszkiem rzepakowym walczy się w momencie, gdy przy zwartym kwiatostanie pojawi się chociażby 1 chrząszcz na roślinie, a przy luźnym – od 3 do 5. W przypadku pryszczarka kapustnika próg szkodliwości to jeden insekt na 3-4 rośliny.
Należy pamiętać także o opryskach na grzyby. Środki grzybobójcze stosuje się nie tylko w przypadku, gdy doszło np. do uszkodzeń łodyg, ale i profilaktycznie. Dzięki temu lepiej uchronisz się przed potencjalnymi stratami.
Agro-Ogrodniczy pomoże w doborze środków ochrony roślin
Zwalczanie owadów, grzybów i innych pasożytów, żerujących na rzepaku bywa wymagającym zadaniem. Jeśli jednak sięgniesz po wsparcie profesjonalistów, skorzystasz ze środków ochrony roślin, w tym grzybobójczych i owadobójczych, jakie oferuje internetowy sklep ogrodniczy Agro-Ogrodniczy, istnieje szansa, że skutecznie się przed nimi ochronisz. Jeśli masz wątpliwości, po jakie produkty sięgnąć – skontaktuj się z nami. Pomożemy Ci w zakupach.